Tefrika

Sevda ÖZBAY Giriş Bu çalışmada, düşünür, sosyal teorist, tarihçi, edebiyat eleştirmeni, antropolog, psikolog ve sosyolog Michel Foucault’nun iktidar ve özne ilişkisi üzerine fikirleri ortaya koyulacaktır. Öncelikle özne kavramı açıklanacak ardından öznenin nasıl kurulduğu ve iktidar tarafından kuşatılan öznenin özgürlük fırsatları değerlendirilecektir. Özne Foucault, Özne ve İktidar’da hedefinin iktidar analiz etmek olmadığını; bunun yerine insanların, kendi kültürlerinde özneye dönüştürülme kiplerinin bir tarihini oluşturmak olduğunu söyler.   (Foucault, Özne ve İktidar, 2019) Yani, çalışmalarının temel teması iktidar değil, öznedir. Özne, modern zamanlara kadar Aristoteles’in “töz”üne yakın bir anlamda kullanılmıştır. Modern özne ise her şeyi denetimi altına almak isteyen ve bilime, rasyonaliteye inançlı bir öznedir. Modernitenin bu kurucu öznesinin aksine, Foucault’da özne, söylemsel bir inşadır, yani kurulandır. Bu özneyi kuran ise iktidardır. Ona göre özneler iktidar ta...